Financieel plan BV: zo maak je het, stap voor stap (met voorbeeld)

Wat moet je aan de notaris bezorgen?

Je bezorgt een financieel plan dat minstens twee jaar activiteit dekt en de zeven onderdelen bevat die artikel 5:4, § 2 van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen opsomt^[1]:

1. een nauwkeurige beschrijving van de voorgenomen bedrijvigheid;
2. een overzicht van alle financieringsbronnen bij oprichting, in voorkomend geval met opgave van de verstrekte zekerheden;
3. een openingsbalans en geprojecteerde balansen na twaalf en vierentwintig maanden;
4. een geprojecteerde resultatenrekening na twaalf en vierentwintig maanden;
5. een begroting van de verwachte inkomsten en uitgaven voor minstens twee jaar na de oprichting;
6. een beschrijving van de aangenomen hypotheses bij de schatting van de verwachte omzet en rentabiliteit;
7. in voorkomend geval, de naam van de externe deskundige die bijstand heeft verleend.

De notaris gaat na of het plan opgesteld is^[3] en bewaart het: het wordt niet samen met de oprichtingsakte neergelegd^[1]. Dezelfde regels gelden voor de coöperatieve vennootschap (artikel 6:5) en de naamloze vennootschap (artikel 7:3). Wat de bank daarnaast vraagt, lees je in onze gids Financieel plan voor de bank in België.

Hoe maak je het financieel plan in 7 stappen?

Bouw het plan in deze volgorde op: elke stap voedt de volgende, en de balansen komen als laatste omdat ze uit al de rest volgen.

1. Beschrijf de activiteit. Wat je verkoopt, aan wie, waar en met welke middelen (personeel, voertuigen, ruimte). De tekst moet nauwkeurig zijn: het is het eerste onderdeel dat de wet vraagt^[1].
2. Som de financieringsbronnen op. Inbreng in geld en in natura van elke oprichter, banklening (bedrag, looptijd, rente), subsidies, lening van een familielid. Vermeld ook de gevraagde waarborgen: persoonlijke borgstelling, pand, gewestelijke waarborg.
3. Becijfer de behoeften bij de start. Investeringen (op basis van offertes), beginvoorraad, oprichtingskosten en een reserve aan liquide middelen. Het totaal van de behoeften moet gelijk zijn aan het totaal van de bronnen.
4. Schat de omzet. Ga uit van controleerbare gegevens: aantal klanten of opdrachten per maand, gemiddeld bedrag, werkcapaciteit. Schrijf op waar elk cijfer vandaan komt: dat zijn je hypotheses.
5. Som de kosten op. Aankopen als percentage van de omzet, huur, verzekeringen, voertuig, boekhouder, marketing, bezoldiging van de zaakvoerder en sociale bijdragen.
6. Voeg btw en belasting toe. De Belgische btw (21 %, 12 %, 6 % of 0 % naargelang je activiteit) drukt op je liquiditeit op het moment van de aangiftes. Voor de vennootschapsbelasting kan een kleine vennootschap het verlaagde tarief van 20 % genieten op de eerste 100 000 € winst, 25 % daarboven; startende vennootschappen zijn de eerste vier boekjaren vrijgesteld van de voorwaarde van minimale bezoldiging van de bedrijfsleider^[4].
7. Stel de liquiditeitsplanning per maand op, en daarna de balansen en resultatenrekeningen. De maandelijkse planning toont de dalen die jaarbalansen verbergen. De balansen en resultatenrekeningen na 12 en 24 maanden nemen de rubrieken van het microschema van de jaarrekening over^[1].

Hoe ziet een becijferd financieel plan eruit?

Hieronder de hoofdlijnen van een fictief voorbeeld: een BV voor interieurrenovatie in Brussel, met één zaakvoerder en professionele klanten (kantoren en winkels, btw 21 %). De bedragen tonen de logica; het zijn geen referentiecijfers voor jouw sector. Voor renovatie van woningen ouder dan 10 jaar voor particulieren geldt meestal 6 % btw.

Hypotheses: 18 000 € omzet exclusief btw in de eerste maand, +2 % per maand, aankopen 38 % van de omzet, 7 500 € per maand aan bezoldigingen en sociale lasten, klanten betalen na 30 dagen, btw 21 %.

Het zwakke punt van dit voorbeeld is de eerste maand: de eerste klanten betalen pas na 30 dagen, terwijl lonen en lening meteen betaald moeten worden. De liquide middelen zakken tot ongeveer 4 300 € op het einde van de eerste maand. De liquide middelen blijven positief, maar de marge is klein: precies het soort dal dat een notaris of bankier opmerkt.

Welke controles doe je vóór je afspraak bij de notaris?

Controleer deze vijf punten vóór je tekent. Ze komen overeen met wat het plan moet aantonen: dat je aanvangsvermogen volstaat voor minstens twee jaar activiteit^[1].

• Het eigen vermogen blijft positief na 12 en na 24 maanden. Een negatief eigen vermogen toont dat de inbreng de aanloopverliezen niet opvangt.
• De liquide middelen blijven elke maand positief, niet alleen op het einde van het jaar. Zakken ze onder nul, voorzie dan een hogere inbreng, een kaskrediet of lagere kosten, en vermeld die financiering bij de bronnen.
• De balans klopt: het totaal van de activa is op elke datum gelijk aan het totaal van de passiva, en de liquide middelen op de balans zijn die van de maandbegroting.
• De cijfers stemmen overeen met de akte: hetzelfde bedrag aan inbreng, dezelfde inbreng in natura, dezelfde lening als met de bank afgesproken.
• Je eigen bezoldiging is voorzien. Een plan dat winstgevend is omdat de zaakvoerder zich niet uitbetaalt, houdt geen stand.

Die controles zijn belangrijk omdat het plan tegen je gebruikt kan worden: gaat de vennootschap binnen drie jaar failliet en was het aanvangsvermogen kennelijk ontoereikend, dan kunnen de oprichters hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld^[1]. De notarissen raden aan de kosten en uitgaven van de eerste twee jaar correct in te schatten^[3].

Moet je een accountant inschakelen?

Nee, dat is niet verplicht: de wetgever heeft de bijstand van een deskundige niet opgelegd^[1]. Helpt een accountant of boekhoudkantoor je, dan moet zijn naam in het plan staan. Het Instituut van de Bedrijfsrevisoren raadt toch aan je te laten begeleiden^[2].

Een goede werkwijze: maak zelf een eerste volledig plan met je hypotheses en laat het daarna nalezen door je accountant. Je komt met cijfers die je begrijpt, en het nalezen vraagt minder tijd dan een plan van nul opbouwen.

Het doen met Yok-Kod

De tool Prévisionnel Financier heeft een modus voor België: kies bij "Pays" (land) de optie "België (Nederlands)" en vul het deel "Financieel plan (WVV)" in. De tool berekent de Belgische vennootschapsbelasting (verlaagd tarief van 20 % als je er recht op hebt), de Belgische btw en de lening, en maakt een pdf in het Nederlands met de zeven onderdelen van artikel 5:4: beschrijving van de activiteit, financieringsbronnen en waarborgen, openingsbalans en balansen na 12 en 24 maanden, resultatenrekeningen, liquiditeitsbegroting over 24 maanden, uitgeschreven hypotheses en naam van de deskundige. Vóór de pdf gemaakt wordt, toont de tool wat je moet verbeteren: negatief eigen vermogen, liquide middelen in het rood, een te korte beschrijving.

Je kunt de tool gratis proberen, zonder account; het financieel plan in pdf maakt deel uit van de Pro-versie. De rest van de interface is in het Frans of het Engels. Je project blijft bewaard in je browser. Laat de eindversie altijd nalezen door je accountant of notaris.